2026 წლის 26 მაისს, საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს, დიდი ბრიტანეთის მიერ სანქცირებული სამთავროვო ტვ „იმედის“ ფეისბუქგვერდზე გამოქვეყნდა ქარდი წარწერით „საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის 35 წელი“, რომელზეც, საქართველოს ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერებთან: მერაბ კოსტავასა და ზვიად გამსახურდიასთან ერთად, პოლიტიკური პარტია „ქართული ოცნების“ დამფუძნებელი და მისი საპატიო თავმჯდომარე – ბიძინა ივანიშვილი იყო გამოსახული.
მონიტორინგის ფარგლებში იდენტიფიცირდა ძირითადად ქართული სახელის მქონე 1500-ზე მეტი ყალბი ანგარიში, ტროლი და ბოტი, რომლებიც გამოყენებული იყო „იმედის“ მიერ გამოქვეყნებულ პოსტზე მოწონების რეაქციების გასაზრდელად.
ISFED-ის თანახმად, ანგარიშების შესწავლამ აჩვენა, რომ მათი მნიშვნელოვანი ნაწილი ერთმანეთთან დაკავშირებული ნიშნებით გამოირჩევა:
პროფილები ხშირად შექმნილია ერთსა და იმავე დღეს ან დროის მცირე ინტერვალში, იყენებენ მსგავსი ტიპის ვიზუალურ მასალას, იწერენ იდენტურ გვერდებს, აზიარებენ ერთსა და იმავე პოსტებს და ავლენენ კოორდინირებული ქცევის სხვა მახასიათებლებს.
გამოვლენილი გარემოებების შედეგად იკვეთება, რომ ეს ქსელები ქმნიან ყალბი ანგარიშების უფრო ფართო ქსელს „ქართული ოცნების“ სასარგებლოდ, რომლის მიზანიც სოციალური მედიის პლატფორმაზე პოპულარობისა და მხარდაჭერის შთაბეჭდილების ხელოვნურად შექმნაა.
ISFED-ის ანგარიშის მიხედვით, 1500-ზე მეტი გამოვლენილი ყალბი ფეისბუქანგარიში რამდენიმე ძირითადი ნიშნით ხასიათდებოდა:
სინქრონულად შექმნილი ანგარიშები – ათეულობით ან ასეულობით პროფილი ერთსა და იმავე დღეს ან რამდენიმე დღის ინტერვალში იყო შექმნილი, რაც კოორდინირებულ მოქმედებაზე მიუთითებს.
მოპარული ფოტოები – პროფილები რეალური ადამიანების ფოტოებს იყენებდნენ, რომლებიც სხვადასხვა ონლაინ წყაროდან, მათ შორის Pinterest-იდან იყო აღებული.
ერთი და იმავე ფოტოების მრავალჯერადი გამოყენება – სხვადასხვა სახელით მოქმედ ანგარიშებს ხშირად ერთი და იგივე პროფილის ფოტო ჰქონდათ.
AI-გენერირებული პროფილები – ანგარიშების ნაწილში გამოყენებული იყო ხელოვნური ინტელექტით შექმნილი ადამიანების გამოსახულებები.
შეცვლილი ან გამოგონილი სახელები – ზოგიერთ პროფილს შექმნის შემდეგ სახელი ჰქონდა შეცვლილი, ნაწილი კი თავიდანვე არარსებული სახელებით იყო რეგისტრირებული.
კოორდინირებული ქცევა – ანგარიშები ერთსა და იმავე გვერდებს იწერდნენ, ერთსა და იმავე პოსტებს აზიარებდნენ და მასობრივად ზრდიდნენ მოწონებებსა და კომენტარებს.
კავშირი კონკრეტულ ფეისბუქგვერდებთან – ანგარიშების ნაწილი ერთნაირ გვერდებს მისდევდა, მათ შორის „ქართულ ოცნებასთან“ დაკავშირებულ ან მხარდამჭერ გვერდებს.
კომერციული გამოყენება – ISFED-ის ცნობით, ზოგიერთი ყალბი ანგარიში პოლიტიკური აქტივობის გარდა კომპანიების პროდუქტებისა და მომსახურებების პოპულარიზაციისთვის, მათ შორის ყალბი შეფასებების დასაწერადაც გამოიყენებოდა.
„სამართლიანი არჩევნების“ მოკვლევა სრულად ნახეთ აქ.
