ავტორი: არშალუის ბარსეღიანი
სომხეთმა არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში (UAE) ყვავილების პირველი პარტია გაიტანა. ამის შესახებ ეკონომიკის მინისტრმა გევორგ პაპოიანმა განაცხადა. ეს ნაბიჯი ექსპორტის ბაზრების დივერსიფიკაციის მიმართულებით მნიშვნელოვანი ეტაპია, ვინაიდან რუსეთის მიერ დაწესებული შეზღუდვები კვლავ უარყოფითად აისახება სომხეთის სოფლის მეურნეობის პროდუქციის ექსპორტზე.
უცნობია, ზუსტად როდის გაიგზავნა ყვავილების პირველი პარტია არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში. პაპოიანმა თქვა, რომ 2026 წლის განმავლობაში სომხეთმა UAE-ში მთლიანობაში 204 500 ცალი ყვავილი გაიტანა, საიდანაც 41 900 ერთეული ბოლო ორი თვის განმავლობაში ექსპორტირდა.
ბოლო ექსპორტს წინ უძღოდა 16 ივლისს გამართული შეხვედრა სომხეთის ეკონომიკის მინისტრის მოადგილე არმან ხოჯოიანსა და არაბთა გაერთიანებული საამიროების ბიზნეს-დელეგაციას შორის, რომელსაც სომხური კომპანიების წარმომადგენლებიც ესწრებოდნენ.
სომხეთის მთავრობის ინფორმაციით, შეხვედრაზე განხილვის მთავარი თემა იყო ახალი ბოსტნეულისა და ყვავილების UAE-ში ექსპორტის შესაძლებლობები.
სათბურის პროდუქციის გარდა სომხურმა მხარემ ასევე წამოაყენა წინადადება, განხილულიყო სომხური მინერალური წყლის საამიროებში ექსპორტის შესაძლებლობაც.
მომდევნო დღეს ხოჯოიანმა საემიროების ელჩ ნარიმან ალ მულასთან და ბიზნეს-დელეგაციის წევრებთან ერთად რამდენიმე სასათბურე მეურნეობა მოინახულა, რათა ადგილზე შეეფასებინათ საწარმოო და საექსპორტო შესაძლებლობები, ასევე შეფუთვის, ცივი შენახვისა და ლოგისტიკური ინფრასტრუქტურა და თანამშრომლობის პერსპექტივები.
არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში ყვავილების ექსპორტი იმ დროს განხორციელდა, როდესაც სომხეთი რუსეთის მიერ დაწესებული შეზღუდვების ფონზე ალტერნატიულ ბაზრებს ეძებს. შეზღუდვები მოიცავს სომხური სოფლის მეურნეობის მრავალ სახეობას, მათ შორის ხილს, ბოსტნეულს, მინერალურ წყალსა და თევზს.
რუსეთის აკრძალვები განსაკუთრებით გამკაცრდა სომხეთში 7 ივნისის საპარლამენტო არჩევნების წინ და როგორც თავად სომხეთში, ისე მის ფარგლებს გარეთ ფართოდ იქნა აღქმული და შეფასებული, როგორც მოსკოვის მცდელობა, ეკონომიკური ზეწოლა მოეხდინა ერევანზე.
17 ივლისს რუსეთის ვეტერინარული და ფიტოსანიტარული ზედამხედველობის ფედერალურმა სამსახურმა (როსსელხოზნადზორი) ირანის მცენარეთა დაცვის ორგანიზაციას მიმართა თხოვნით, დროებით შეეჩერებინა იმ ყვავილების ფიტოსანიტარული სერტიფიცირება, რომლებიც რუსეთში ექსპორტისთვის იყო განკუთვნილი.
სააგენტოს განცხადებით, მიუხედავად იმისა, რომ ფიტოსანიტარულ სერტიფიკატებში წარმოშობის ქვეყნად ირანია მითითებული, „პროდუქციის ფიზიკური მახასიათებლები და შეფუთვა იდენტურია იმ ყვავილებისა, რომლებიც ადრე სომხეთიდან შემოდიოდა“.
სერტიფიცირების შეჩერება ძალაში დარჩება, ვიდრე მხარეებს შორის მოლაპარაკებები გაიმართება და საკითხი არ გაირკვევა.
ივნისში სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა რუსეთის ხელმძღვანელობით მოქმედი ევრაზიული ეკონომიკური კავშირი (EAEU) გააკრიტიკა რუსეთის მიერ დაწესებული შეზღუდვების გამო. მისი თქმით, გაერთიანებამ უნდა განმარტოს, კვლავ მოქმედებს თუ არა მისი დამფუძნებელი პრინციპები, რომლებიც საქონლის, მომსახურების, სამუშაო ძალისა და კაპიტალის თავისუფალ გადაადგილებას უზრუნველყოფს.
„კარგი, პრობლემა შეიძლება არსებობდეს ერთი, ორი ან სამი თვის განმავლობაში, მაგრამ თუ მეოთხე თვეშიც იგივე პრობლემა რჩება, ეს ნიშნავს, რომ ევრაზიული ეკონომიკური კავშირი აღარ არსებობს. თუ თავად EAEU აცხადებს, რომ აღარ არსებობს, ჩვენ რა უნდა გავაკეთოთ?“ – განაცხადა ფაშინიანმა.
შეზღუდვების საპასუხოდ, სომხეთის მთავრობამ რამდენიმე მხარდამჭერი პროგრამა აამოქმედა, რათა ექსპორტიორებს ახალი ბაზრების ათვისებაში დაეხმაროს.
ევროკავშირმაც მიიღო დროებითი სავაჭრო ზომები, რომლებიც სომხეთის ევროკავშირში ექსპორტის 80%-ს საბაჟო გადასახადისგან გაათავისუფლებს. ეს გადაწყვეტილება ავსებს ივნისში გამოცხადებულ 52 მილიონი ევროს (59 მილიონი დოლარის) დახმარების პაკეტს.
სომხეთის ხელისუფლებამ ასევე ცოტა ხნის წინ განაცხადა, რომ ქვეყანას პირველად მიეცა შესაძლებლობა, ევროკავშირის ბაზარზე თევზისა და თევზის პროდუქტების ექსპორტი განახორციელოს.
სტატია მომზადებულია OC Media-სთან პარტნიორული შეთანხმების ფარგლებში. შესაძლოა, მცირედ რედაქტირებული იყოს სტილისტური თვალსაზრისით. სტატიის ორიგინალი ვერსია შეგიძლიათ წაიკითხოთ აქ.
