ავტორი: ანი ღულინიანი
სომხეთის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ 1 ნოემბრიდან სომხეთში ბინადრობის სტატუსის მოპოვების პროცესი ციფრულ ფორმატში გადავა და შეიცვლება ბინადრობის სტატუსთან დაკავშირებული სახელმწიფო მოსაკრებლების ოდენობაც. ასევე, ნოემბრიდან სამინისტრო ახალი ბიომეტრიული პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტების გაცემას დაიწყებს. ცვლილებები ევროკავშირთან სავიზო ლიბერალიზაციის შესახებ მიმდინარე მოლაპარაკებების ფონზე ხორციელდება.
6 ოქტომბერს ევროკავშირის გაფართოების საკითხებში კომისარმა მარტა კოსმა განაცხადა, რომ სომხეთი ევროპისკენ მიიწევს. მან ხაზი გაუსვა ქვეყანასთან მიმდინარე თანამშრომლობას და აღნიშნა, რომ სომხეთი ერთადერთი ქვეყანაა, რომელთანაც ევროკავშირი სავიზო ლიბერალიზაციის საკითხზე მოლაპარაკებებს აწარმოებს.
ბოლო ცვლილებები ევროკავშირში ინტეგრაციისკენ მიმართულ პროცესს უკავშირდება და მთავრობის მიერ განხორციელებული მნიშვნელოვანი ადმინისტრაციული ცვლილებების ნაწილია. მათ შორისაა პასპორტისა და მოქალაქეობის მისაღებად მოსაკრებლების ზრდაც.
დროებითი ბინადრობის სტატუსის სახელმწიფო მოსაკრებელი 105 000 დრამიდან (დაახლოებით 300 დოლარი) 150 000 დრამამდე (420 დოლარი) გაიზრდება. მუდმივი ბინადრობის სტატუსის საფასური კი 140 000 დრამიდან (390 დოლარი) 250 000 დრამამდე (700 დოლარი) მოიმატებს.
სამინისტროს განცხადებით, ცვლილებების მიზეზია ახალი ბიომეტრიული სისტემის დანერგვა, უცხოელებისთვის მომსახურების მოდერნიზაცია და ადმინისტრაციული ეფექტიანობის გაზრდის საჭიროება.
სამინისტრომ ასევე დააწესა 30 000 დრამის (80 დოლარის) ოდენობის საფასური იმ ცნობის გაცემისთვის, რომელიც პირის ქვეყანაში ლეგალურად ცხოვრების ფაქტს ადასტურებს. სამუშაო ვიზის განაცხადის საფასური კი 15 000 დრამი (40 დოლარი) იქნება. აქამდე ეს ორივე მომსახურება უფასო იყო. ბინადრობის განაცხადის უარყოფის შემთხვევაში გადახდილი საფასური უკან არ ბრუნდება.
ბოლო წლებში სომხეთმა იმიგრაციის რამდენიმე ტალღა მიიღო. ქვეყანაში ჩავიდნენ რუსეთისა და უკრაინის მოქალაქეები უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ; ირანელები ირან-აშშ-ის ომის ფონზე; ასევე ინდოელი მიგრანტები, რომლებსაც სომხეთში ბინადრობის შედარებით მარტივი პროცედურა და კონკრეტული ფინანსური მოთხოვნების არარსებობა იზიდავდათ.
ახალი რეგულაციების თანახმად, პირებმა, რომლებიც დოკუმენტებს ელექტრონულად წარადგენენ, ფინანსური უზრუნველყოფის დამადასტურებელი დოკუმენტიც უნდა წარმოადგინონ.
ხუთწლიანი ბინადრობის ნებართვის პირდაპირ, პირველივე ეტაპზე მიღება აღარ იქნება შესაძლებელი. თავდაპირველად განმცხადებლებს ერთწლიანი ბინადრობის ნებართვა მიეცემათ, ხოლო ხუთწლიანი ნებართვის მოთხოვნის შესაძლებლობა მათ ქვეყანაში სამი წლის უწყვეტი ცხოვრების შემდეგ ექნებათ.
ნოემბრიდან სომხეთი ახალი ბიომეტრიული პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტების, მათ შორის პასპორტებისა და პირადობის მოწმობების გაცემას დაიწყებს.
ევროკავშირის სტანდარტებთან შესაბამისი ახალი ბიომეტრიული პასპორტის ღირებულება 25 000 დრამიდან (70 დოლარი) 28 650 დრამამდე (80 დოლარი) გაიზრდება. პასპორტი 10 წლის ვადით იქნება მოქმედი.
სომხეთის ხელისუფლების განცხადებით, ახალი პასპორტები გააუმჯობესებს დოკუმენტების უსაფრთხოებას, გაამარტივებს საზღვრის გადაკვეთას და ხელს შეუწყობს სომხეთის მოქალაქეების თავისუფალ გადაადგილებას. ეს ცვლილება ევროკავშირთან სავიზო ლიბერალიზაციის პროცესის ნაწილია, რომელიც 2024 წლის სექტემბრიდან მიმდინარეობს.
ევროკავშირი ქვეყნებს გარკვეული კრიტერიუმების დაკმაყოფილებას სთხოვს, სანამ მათ მოქალაქეებს შენგენის ზონაში უვიზოდ შესვლის უფლებას მიანიჭებს.
ევროკავშირი მოითხოვს, რომ ქვეყნებმა შენგენის ზონაში უვიზო მიმოსვლის მიღებამდე გარკვეული კრიტერიუმები დააკმაყოფილონ. სანამ მათი მოქალაქეები ევროკავშირთან უვიზო მიმოსვლას მიიღებდნენ, საქართველოს, მოლდოვასა და უკრაინას მოუწიათ მოთხოვნათა ოთხი ბლოკის შესრულება, რომლებიც ისეთ საკითხებს ეხებოდა, როგორიცაა საზღვრის მართვა, მიგრაცია და თავშესაფარი, საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება, ასევე საგარეო ურთიერთობები და ძირითადი უფლებები.
შინაგან საქმეთა სამინისტრო ასევე განიხილავს მოქალაქეობის მიღების ახალ რეგულაციებში დამატებითი მოთხოვნების შემოღებას ეთნიკური სომხებისთვის.
აგვისტოში გამართულ ბრიფინგზე შინაგან საქმეთა მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელმა მოადგილე არმენ ღაზარიანმა დამატებითი მოთხოვნების დაწესების აუცილებლობაზე ისაუბრა. მისი თქმით, ამჟამად „სომხური დიასპორის წარმომადგენლებისთვის მოქალაქეობის მისაღებად პრაქტიკულად არანაირი მოთხოვნა არ არსებობს“.
ღაზარიანის განცხადებით, ქვეყანაში მიგრაციის მიმდინარე ნაკადები და მოქალაქეობის მიღებაზე შემოსული განაცხადები აჩვენებს, რომ დიასპორის წარმომადგენლები სომხურ პასპორტს ძირითადად სამგზავრო დოკუმენტად იყენებენ, როდესაც მათ საცხოვრებელ ქვეყანაში კრიზისული ვითარება იქმნება.
სტატია მომზადებულია OC Media-სთან პარტნიორული შეთანხმების ფარგლებში. შესაძლოა, მცირედ რედაქტირებული იყოს სტილისტური თვალსაზრისით. სტატიის ორიგინალი ვერსია შეგიძლიათ, წაიკითხოთ აქ