ავტორი: არშალუის ბარსეღიანი
სომხეთში პოლონეთის საგარეო საქმეთა სახელმწიფო მდივნის, მარჩინ ბოსაცკის ვიზიტის ფარგლებში, სომხეთისა და პოლონეთის საგარეო უწყებებს შორის პოლიტიკური კონსულტაციები გაიმართა.
ეს ნაბიჯი ბოლო თვეებში ორ ქვეყანას შორის ორმხრივი კონტაქტების გააქტიურებას მოჰყვა. ოფიციალური ინფორმაციით, დისკუსიები შეეხო „სავაჭრო-ეკონომიკური კავშირების გაფართოების, ორმხრივი ინვესტიციების წახალისებისა და ბიზნესწრეებს შორის პირდაპირი კონტაქტების გამყარების შესაძლებლობებს“.
ოფიციალური განცხადებების თანახმად, შეხვედრებზე საუბარი შეეხო „სავაჭრო და ეკონომიკური კავშირების გაფართოების, ორმხრივი ინვესტიციების ხელშეწყობისა და ბიზნესსაზოგადოებებს შორის პირდაპირი კონტაქტების გაძლიერების შესაძლებლობებს“.
მხარეებმა „ბოლო თვეებში ორ ქვეყანას შორის გააქტიურებული პოლიტიკური დიალოგი დადებითად შეაფასეს“. ამ პროცესის ფარგლებში თებერვალში შედგა სომხეთის პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანის ოფიციალური ვიზიტი ვარშავაში, ასევე, მაისში პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა მონაწილეობა მიიღო ევროპული პოლიტიკური გაერთიანების სამიტში ერევანში.
სომხეთის ეკონომიკის დივერსიფიცირების კონტექსტში მხარეებმა განიხილეს „სავაჭრო და ეკონომიკური კავშირების გაფართოების, ორმხრივი ინვესტიციების ხელშეწყობისა და ბიზნესსაზოგადოებებს შორის პირდაპირი კონტაქტების გაძლიერების შესაძლებლობები“.
მოლაპარაკებები იმ პერიოდში იმართება, როდესაც სომხეთი ეკონომიკური და სავაჭრო კავშირების დივერსიფიცირებას ცდილობს. ამას წინ უძღოდა რუსეთის მიერ სომხური პროდუქციისთვის დაწესებული არაერთი შეზღუდვა, რომელიც ქვეყანაში ივნისში დაგეგმილ საპარლამენტო არჩევნებამდე პერიოდში ამოქმედდა.
შეზღუდვები სომხური პროდუქციის ფართო სპექტრს შეეხო, მათ შორის, რიგ სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებს, რომლებიც იმ დროისთვის ჯერ კიდევ მოსავლის აღებამდე იყო. სომხეთის ხელისუფლებამ იმპორტის აკრძალვებთან დაკავშირებით ევრაზიის ეკონომიკურ კავშირს (EAEU) მიმართა.
კონსულტაციების ფარგლებში სომხურმა მხარემ ასევე წარმოადგინა „ეკონომიკური განვითარებისა და დაკავშირებადობის ახალი შესაძლებლობები“, რომლებიც აზერბაიჯანთან სამშვიდობო პროცესის შედეგად გაჩნდა.
პოლონურმა მხარემ ასევე ჩაატარა სამუშაო შეხვედრა, რომელიც „სომხეთის ევროკავშირთან დაახლოების პროცესის ფარგლებში“ იყო ორგანიზებული.
მხარეებმა გამოთქვეს მზადყოფნა, „ურთიერთობები თვისობრივად ახალ დონეზე აიყვანონ“ და „ხაზი გაუსვეს თანამშრომლობის გაღრმავებას მაღალტექნოლოგიების, სოფლის მეურნეობის, თავდაცვისა და დემოკრატიული მდგრადობის გაძლიერების სფეროებში“, სხვა მიმართულებებთან ერთად.
მოლაპარაკებები იმ ფონზე გაიმართა, როდესაც სომხეთი პოლონეთთან სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობის გაღრმავების ფორმალიზებისთვის ემზადება.
11 სექტემბერს სომხეთის მთავრობამ დაამტკიცა კანონპროექტი სომხეთისა და პოლონეთის თავდაცვის სამინისტროებს შორის სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმების რატიფიცირების თაობაზე. შეთანხმებას მხარეებმა ვარშავაში 2026 წლის 26 თებერვალს მოაწერეს ხელი.
კანონპროექტი შემდგომში საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაეგზავნება, რათა დადგინდეს, შეესაბამება თუ არა შეთანხმებით გათვალისწინებული ვალდებულებები სომხეთის კონსტიტუციას. დამტკიცების შემთხვევაში, შეთანხმება რატიფიცირებისთვის პარლამენტს გადაეცემა.
შეთანხმების მიზანია თავდაცვის სფეროში უფრო მჭიდრო თანამშრომლობისთვის საფუძვლის შექმნა.
სომხეთსა და პოლონეთს შორის თავდაცვის სფეროში თანამშრომლობის არსებული სამართლებრივი საფუძველი ორ მთავრობას შორის თავდაცვის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმებაა, რომელსაც მხარეებმა ვარშავაში 2004 წლის სექტემბერში მოაწერეს ხელი და სომხეთის პარლამენტმა 2005 წლის მარტში მოახდინა მისი რატიფიცირება.
ახალი შეთანხმება მიზნად ისახავს სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობის „ძირითადი პრინციპებისა და პროცედურების“ განსაზღვრას. დოკუმენტი ადგენს „სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობის სფეროებსა და ფორმებს, საიდუმლო ინფორმაციის დაცვის დებულებებს, მესამე ქვეყნებისთვის გაყიდვის პროცედურებს, ასევე დებულებებს დაგეგმილი კომისიის საქმიანობის შესახებ“.
ბოლო თვეებში სომხეთსა და პოლონეთს შორის თავდაცვის სფეროში კონტაქტებიც გააქტიურდა. მაისში სომხეთის თავდაცვის მინისტრი სურენ პაპიკიანი პოლონეთში თავის კოლეგას, ვლადისლავ კოსინიაკ-კამიშს შეხვდა.
ამის შემდეგ, აგვისტოს ბოლოს, სომხეთმა მიიღო გადაწყვეტილება პოლონეთში მდებარე საელჩოში სამხედრო ატაშეს დანიშვნის შესახებ.
7 სექტემბერს სომხეთის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსის, გენერალ-ლეიტენანტ ედვარდ ასრიანის ხელმძღვანელობით დელეგაცია პოლონეთს ეწვია, სადაც „სადემონსტრაციო სწავლებაში“ მიიღო მონაწილეობა.
ასრიანი ასევე დაესწრო ქალაქ კიელცეში თავდაცვის მრეწველობის საერთაშორისო გამოფენის გახსნას და პოლონეთის თავდაცვის ინდუსტრიის წარმომადგენლებთან რამდენიმე შეხვედრა გამართა.
სტატია მომზადებულია OC Media-სთან პარტნიორული შეთანხმების ფარგლებში. შესაძლოა, მცირედ რედაქტირებული იყოს სტილისტური თვალსაზრისით. სტატიის ორიგინალი ვერსია შეგიძლიათ, წაიკითხოთ აქ.
